محمد الريشهري
29
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
سخنى درباره به بند كشيده شدن شيطانها در ماه رمضان در چند حديث پيشين ، به اين نكته اشاره شده بود كه در ماه رمضان ، شياطين به بند كشيده مىشوند . در اين زمينه پرسشهاى زير قابل طرح است : شيطان كيست ؟ در نظام حكيمانه خلقت ، چرا به شيطان ، اجازه داده شده كه انسان را گمراه سازد ؟ مرز تسلّط شيطان بر انسان تا كجاست ؟ چرا خداوند ، در ماه رمضان ، شياطين را به بند مىكشد و از تأثير گمراهگرانه آنان جلوگيرى مىكند ؛ ولى در ماههاى ديگر ، آنان را آزاد مىگذارد ؟ و سرانجام ، اگر اين گونه احاديثْ درستاند ، چگونه شمارى از روزهداران ، در اين ماه ، مرتكب گناه مىشوند ؟ پاسخ تفصيلى و كافى به اين پرسشها ، مجالى ديگر مىطلبد ؛ « 1 » امّا آنچه به طور اجمال مىتوان گفت ، اين است كه : در ديدگاه اسلامى ، شياطين ، موجوداتى نامرئى از جنس جناند كه از شعور ، آگاهى ، آزادى و قدرتِ انتخاب برخوردارند ؛ ليكن با سوء استفاده از آزادى خود ، با زيبا جلوه دادن زشتىها و تحريك هوسهاى نامشروع انسان ، به گمراه ساختن و فريب دادن او مىپردازند . حكمت نقش اغواگرانهاى كه شياطين در نظام آفرينش بازى مىكنند ، شكوفايى استعدادهاى پنهانى انسان ، تربيت شدن در حدّ انسان كامل ، و مقاوم شدن او در
--> ( 1 ) در دانشنامه ميزان الحكمه ، در ذيل مدخل " شيطان " ، به پاسخ تفصيلى اين سؤالها و بررسى ابعاد اين موضوع ، خواهيم پرداخت ، إن شاء اللّه !